Je bent hier:  nl  /  Blog  /  Grenzen aan de democratie

Grenzen aan de democratie

In mijn eerste blog over de democratie: "Een (gemene) vraag over democratie" heb ik een beetje uitdagend geponeerd dat er vraagstukken zijn waarover niet democratisch besloten kan worden. In mijn voorgaande blog "Democratie en mondigheid" hebben we geconcludeerd dat de democratie in historisch perspectief nog een betrekkelijk nieuw verschijnsel is dat samenhangt met de toenemende mondigheid van de mens én dat de democratie nog wel wat verder ontwikkeld kan en mag worden.

 

Waar zou dat ons kunnen brengen?

 

Allereerst: wanneer de democratie wil bouwen op de mondigheid van de individuele burger zou die mondigheid heel serieus genomen moeten worden. En dat betekent dat de democratie zich niet uitstrekt over aangelegenheden die de mondigheid van de individuele mens insnoeren. Of ik als individu de ene of de andere religie, of geen religie aanhang, naar welke school ik mijn kinderen wil sturen, naar welke arts ik wil gaan als ik ziek ben, of ik meer van toneel dan van popmuziek houd - het zijn allemaal vraagstukken waarover ikzelf kan en wil besluiten. Dat betekent voor de samenleving als geheel dat zaken als onderwijs, wetenschap, kunst, religie en dergelijke, zich in een vrije zone moeten kunnen afspelen en dat wat er in die zone gebeurt, geen onderwerp kan zijn van democratische besluitvorming. Onderwijs, kunst, religie, wetenschap, ze moeten zich in vrijheid kunnen ontwikkelen en als burger moet ik in dit gebied mijn eigen keuzes kunnen maken.

 

Vervolgens: is er nog een ander gebied dat niet in aanmerking komt voor democratische besluitvorming. Dat gebied is het ´inwendige´ van de economie: wat een onderneming produceert, hoe het productieproces in een onderneming wordt georganiseerd, op welke wijze grondstoffen of goederen worden gedistribueerd, dat zijn voorbeelden van aangelegenheden binnen de economie die op basis van ervaring en deskundigheid - dus niet aan de hand van democratische besluitvorming - geregeld moeten worden. Daarmee wordt namelijk bevorderd dat er kwalitatief hoogwaardig gewerkt kan worden en dat arbeid, kapitaal en grondstoffen niet verspild maar verstandig gebruikt worden.

 

Dus: we kunnen de democratie zoals we die kennen uit zijn belabberde toestand helpen door aan de ene kant een vrije zone te scheppen voor kunst, cultuur, onderwijs, religie en wetenschap. Wat in die zone gebeurt, is aan de betrokkenen zelf. De democratie hoeft er slechts op toe te zien dat de vrijheid binnen deze zone bewaard blijft.

 

Anderzijds blijft de democratie buiten het ´inwendige´ gebied van de economie, dat is een aangelegenheid van deskundigen en niet van individuele burgers. Wel moet de democratie er scherp op zijn om het gebied van de economie te begrenzen. Want economische krachten hebben de neiging, zo zien we immers alom, de democratie naar hun hand te zetten. En ook dat schaadt de mondigheid van de burger.

 

Best ingewikkeld allemaal?

We komen er nog een keer op terug!

 

John Hogervorst

mei 2014


John  |  2014 05 29  |  Permalink  |  Delen

1 reactie

Arend-Johan Praats  |  2017 03 13

Wie zijn dan de deskundigen en over welke ervaring hebt u het dan in wat volgt : "Vervolgens: is er nog een ander gebied dat niet in aanmerking komt voor democratische besluitvorming. Dat gebied is het ´inwendige´ van de economie: wat een onderneming produceert, hoe het productieproces in een onderneming wordt georganiseerd, op welke wijze grondstoffen of goederen worden gedistribueerd, dat zijn voorbeelden van aangelegenheden binnen de economie die op basis van ervaring en deskundigheid - dus niet aan de hand van democratische besluitvorming - geregeld moeten worden. Daarmee wordt namelijk bevorderd dat er kwalitatief hoogwaardig gewerkt kan worden en dat arbeid, kapitaal en grondstoffen niet verspild maar verstandig gebruikt worden." De huidige milieuproblematiek heeft toch helder gemaakt dat producenten niet zomaar de vrijheid mogen hebben om eender wat te produceren ?

Reageer

naam *
e-mailadres
reactie *
spam bescherming *
* = verplicht

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

 

Heb je een suggestie, tip, opmerking of vraag? Mail ons!

 

 

Vernieuwende ideeën over de inrichting van de samenleving zijn meer dan nodig. Klik hier voor een groeiende collectie artikelen.

 

 

Like Summer Foundation

op Facebook

 

 

 

Volg Summer Foundation

op Twitter

 

 

 

Volg Summer Foundation

op

 

 

Volg Summer Foundation

op LinkedIn

 

 

Summer Foundation streeft naar een vrije, gelijke en solidaire samenleving. Meer hierover...