Je bent hier:  nl  /  IdeeŽn  /  Geestesleven

Geestesleven

 

De samenleving bestaat in de kern uit drie gebieden: het economisch leven, het politieke & rechtsleven, en het gebied dat we bij gebrek aan een beter woord het ‘geestesleven’ noemen.

 

Het geestesleven omvat alle gebieden waarin de individuele ontwikkeling en de individuele talenten en vaardigheden voorop staan. Voorbeelden zijn het onderwijs, de wetenschap, de cultuursector, kunst en religie, de media, de zorg en het verenigingsleven. Maar ook het ondernemerschap, het investeren van kapitaal en de rechterlijke macht moeten gezien worden als onderdeel van het geestesleven. Evenals het vrije publieke debat tussen burgers, wat leidt tot het gezonde rechtsgevoel van waaruit nieuwe rechtvaardige wetgeving kan ontstaan.

 

Vrijheid in het geestesleven

 

Elk mens is uniek, heeft zijn unieke bijdrage aan de samenleving en ontwikkelt zich op zijn eigen bijzondere wijze. Voor de activiteiten in het geestesleven zijn ook bijzondere talenten, vaardigheden en creativiteit nodig. Daarom is 'vrijheid' bij uitstek het principe dat bij het geestesleven thuishoort.

 

Deelgebieden - voorbeelden

 

Hoe staat het met de deelgebieden van het geestesleven? Iedereen begrijpt waarom we vrijheid van meningsuiting en vrijheid van media nodig hebben. Maar waarom is vrijheid ook nodig in bijvoorbeeld het onderwijs, de zorg en de rechtsspraak?

 

  • Op het gebied van onderwijs heeft de staat teveel te zeggen. Hoe je kinderen onderwijst en in hun ontwikkeling stimuleert en welke doelen je daarbij stelt, dat weten degenen die in de praktijk met de kinderen werken het beste. Zij hebben vakkennis en ervaring, en staan direct voor het kind of de leerling om wie het gaat. De vrijheid die er qua wetenschap en doceren op universiteiten heerst, zou er daarom ook in het lagere onderwijs moeten zijn.

 

  • Voor geneeskunst geldt dat enerzijds de patiënt in vrijheid voor een geneeswijze of behandelaar moet kunnen kiezen,  anderzijds moet de behandelaar in vrijheid op basis van zijn ervaring, deskundigheid en inzicht kunnen werken. De staat moet geen geneeswijzen of medicijnen willen afdwingen of verbieden, en moet niet bepalen welke behandelaars actief mogen zijn. Dat  regelt de medische stand zelf, via eigen organisaties.

 

  • De rechtspraak hoort niet tot de eigenlijke democratie. Rechters moeten onafhankelijk van de burgers of de staat, in vrijheid hun oordeel kunnen vellen op basis van zowel de wet als op hun levenservaring en mensenkennis.

 

  • Het past bij de aard van de economie dat bedrijfskapitaal idealiter door het geestesleven wordt beheerd – bijvoorbeeld door een stichting zonder winstoogmerk – waarbij het geestesleven er alleen voor zorgt dat bekwame ondernemers  over bedrijfskapitaal kunnen beschikken (zolang zij ondernemen). Wanneer een ondernemer stopt, zorgt het geestesleven ervoor dat hij wordt opgevolgd door een capabele opvolger. Dat bedrijven bekwaam worden geleid, en dat bekwame ondernemers een bedrijf kunnen leiden, is een algemeen belang dat vanuit het geestesleven op de juiste manier kan worden behartigd.

 

  • Ook grond wordt het beste door het geestesleven beheerd. Grond is immers nooit geproduceerd door mensen, kan bijgevolg ook nooit in privé-eigendom overgaan en dus ook niet verhandeld worden. Natuurlijk kan een boer die de grond bewerkt wel zijn producten verkopen, maar niet de grond zelf. Landbouwgronden zouden eigendom kunnen zijn van stichtingen, die ervoor zorgen dat er een goede landbouwer vruchtbaar met de grond werkt. Dat is namelijk in het belang van de hele gemeenschap. Wanneer een stichting eigenaar van grond is, heeft die grond geen privé-eigenaar meer, en is het eigendom van die grond gekoppeld aan de doelstelling van de stichting.

 

Financiering van het geestesleven: schenkgeld

 

Momenteel wordt het geestesleven vooral gefinancierd via de staat. Deze heft belastingen en sluist het geld door aan het onderwijs, de zorg, de cultuursector, enzovoort. Dat gaat vaak gepaard met arbitraire toekenning, knellende voorwaarden, bureaucratie en verspilling. Het vrije geestesleven wordt hierdoor scheefgetrokken, verlamd en deels geannexeerd door de staat. Schenkgeld is de meest logische financieringsvorm voor het geestesleven.

 

Een vrij en bloeiend geestesleven is van vitaal belang voor de hele samenleving. Daarom moet er een stroom schenkgeld van de economie, die uit zichzelf de neiging heeft tot winst te leiden, naar het geestesleven gaan. Dit wordt uiteraard gegeven aan de personen en instellingen die zich in de ogen van de schenker bewezen hebben, maar er staat geen persoonlijke of directe tegenprestatie tegenover. Daarom is het schenkgeld. Er zijn verschillende manieren om schenkgeld te regelen: via winsten, via belastingen die zonder voorwaarden worden doorgesluisd naar het geestesleven, via veroudering van geld en via het beheer van gronden en bedrijfskapitaal (zie boven).

 

Gerelateerde pagina's: 

 

 

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

 

Heb je een suggestie, tip, opmerking of vraag? Mail ons!

 

 

Vernieuwende ideeën over de inrichting van de samenleving zijn meer dan nodig. Klik hier voor een groeiende collectie artikelen.

 

 

Like Summer Foundation

op Facebook

 

 

 

Volg Summer Foundation

op Twitter

 

 

 

Volg Summer Foundation

op

 

 

Volg Summer Foundation

op LinkedIn

 

 

Summer Foundation streeft naar een vrije, gelijke en solidaire samenleving. Meer hierover...