Je bent hier:  nl  /  IdeeŽn  /  Fair trade

Fair trade

 

In een gezonde economie gaat de prijsopbouw van een product ongeveer zo: er wordt gekeken wat de medewerkers die het product maken, per maand moeten verdienen om een menswaardig bestaan te leiden. Daar worden dan alle overige kosten bij opgeteld die het bedrijf moet maken: de inkoop van grondstoffen, de huur van het bedrijfspand, afbetaling van leningen, enzovoort. Het totale bedrag aan uitgaven per maand, gedeeld door het aantal producten dat de medewerkers per maand kunnen maken, levert dan de prijs van het product op.

 

Met andere woorden: iedereen die aan het product heeft meegewerkt, moet zijn rechtmatige deel krijgen. Elke medewerker aan het product moet zoveel krijgen dat hij en de zijnen een menswaardig bestaan kunnen  leiden.

 

In de moderne  economie werkt het vaak anders. Consumenten willen vaak een zo laag mogelijke prijs betalen, terwijl producenten een zo hoog mogelijke winstmarge willen realiseren. Deze combinatie leidt gemakkelijk tot (te) lage lonen; en trouwens in veel gevallen ook tot productiemethoden die schadelijk zijn voor het milieu.

 

In Westerse landen is dit proces via sociale wetgeving in betere banen geleid. Wij kennen minimumlonen. Het stelsel van minimumlonen legt in de praktijk een ondergrens aan in de prijsopbouw van een product.

 

Ontwikkelingslanden

 

Landen met een onderontwikkelde economie en rechtsleven hebben zulke sociale wetten echter niet. Er is geen minimumsalaris of, als het wel bij wet geregeld is, is het of veel te laag, of wordt het niet nageleefd.

 

De documentaire China Blue (2005) laat zien hoe het er in de spijkerbroekenindustrie in China aan toe gaat. Arbeiders maken lange dagen, tot 7 dagen per week gedurende meerdere maanden, en krijgen overwerk niet uitbetaald. Er zijn geen pauzes en zelfs over toiletbezoek wordt moeilijk gedaan. Voor elke minuut die ze te laat op het werk komen, worden de arbeiders beboet. Werkdagen van 17 uur zijn geen uitzondering als er een grote order van een buitenlandse klant op tijd afgemaakt moet worden. Als Westerse bedrijven of instanties waarnemers sturen om te controleren op arbeidsomstandigheden, moeten werknemers liegen over de gang van zaken.

 

Per uur verdient een medewerker in een Chinese jeansfabriek gemiddeld zo’n 1 yuan (op dat moment 12 dollarcent). In China Blue komen ook arbeiders aan het woord uit fabrieken die voor Levi’s en Walmart produceren. De eigenaar van een jeansfabriek vertelt dat de arbeidskosten voor de productie van een spijkerbroek al-met-al 1 dollar bedragen. De  Westerse bedrijven dwingen hem voor bodemprijzen te produceren, zegt hij, en wegens de moordende concurrentie moet hij erin meegaan. De zo geproduceerde jeans gaan in het Westen voor 50 tot 90 dollar over de toonbank.

 

Fair trade

 

Fair trade (eerlijke handel) verandert deze situatie. Bij fair trade wordt uitgegaan van een sociaal minimum voor ieder die aan een product heeft meegewerkt. Fair trade betekent dat we het principe van solidariteit in de economie, dat we in Nederland al tot op enige hoogte hebben gerealiseerd, ook over de grenzen laten gelden.

 

Nog beter zou het zijn wanneer ontwikkelingslanden zelf sociale wetgeving zouden instellen en de naleving ook daadwerkelijk af zouden dwingen. Als elk land ter wereld minimumlonen zou hanteren die een menswaardig bestaan voor alle werknemers garanderen, zou fair trade overbodig zijn. Maar het feit dat het om ontwikkelingslanden gaat, betekent dat dat nog wel enige tijd kan duren. Tot die tijd is fair trade de op één na beste oplossing. Bovendien bevordert fair trade ons bewustzijn van wat een eerlijke prijs is. Dat bewustzijn kunnen we ook binnen eigen land hard gebruiken.

 

Voor de verkrijgbaarheid van Fairtrade-producten, kijk op Pequeno.nl.

 

Gerelateerde pagina’s:

 

 

Intro documentaire China Blue

 

 

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

 

Heb je een suggestie, tip, opmerking of vraag? Mail ons!

 

 

Vernieuwende ideeën over de inrichting van de samenleving zijn meer dan nodig. Klik hier voor een groeiende collectie artikelen.

 

 

Like Summer Foundation

op Facebook

 

 

 

Volg Summer Foundation

op Twitter

 

 

 

Volg Summer Foundation

op

 

 

Volg Summer Foundation

op LinkedIn

 

 

Summer Foundation streeft naar een vrije, gelijke en solidaire samenleving. Meer hierover...