Je bent hier:  nl  /  Blog  /  Samen delen voor een betere samenleving

Samen delen voor een betere samenleving

“Er is iets verschrikkelijk mis met de manier waarop we vandaag de dag leven. Dertig jaar lang hebben we een deugd gemaakt van het nastreven van materieel eigenbelang. We vragen ons bij een nieuwe wet niet meer af: is het eerlijk, is het goed, brengt het een betere samenleving dichterbij? We kijken alleen nog maar naar wat dingen kosten, niet naar wat ze waard zijn.”

Geen nieuwe gedachten, maar wel opmerkelijk, want deze woorden werden gesproken door de nieuwe fractieleider van Groen Links, Jesse Klaver.

 

Hoe groter de economische groei, hoe groter onze welvaart?

 

"... Maar ons begrip van welvaart is veel te beperkt. Welvaart is minder dan geluk. Geluk gaat ook over hoe goed je relatie is, om maar wat te noemen. Maar welvaart is ook meer dan hoeveel er in je portemonnee zit. Robert Kennedy zei het al: het bruto binnenlands product meet eigenlijk alles, behalve dat wat het leven de moeite waard maakt. (...) Ik wil niet sturen op winstcijfers, of op economische groei, ik wil dat idealen centraal staan. Zuinig zijn op de aarde. Mensen in staat stellen hun hart te volgen. Iedereen draagt bij en niemand laten we achter. We moeten een nieuw evenwicht vinden tussen markt, samenleving en overheid. Met wat minder markt, met een andere overheid en met meer samenleving. Er is behoefte aan politiek waarbij niet alleen telt wat we in geld kunnen uitdrukken, maar waarin ook telt wat intrinsiek waardevol is: natuur, vriendschap, kunst, gezond voedsel." Aldus Jesse Klaver.

 

De economie van het delen

 

Alweer een jaar geleden schreven wij een blog over "De economie van het delen". 

 

De opkomende ‘economie van het delen’ is een stap in de goede richting. Je zou wensen dat we ook in groter verband tot vormen en uitwerkingen komen waarin het ‘samen delen’ beoefend kan worden. De huidige economie zit daarin een beetje in de weg: die is niet gericht op samen delen maar op eigenbelang. Terwijl ‘samen delen’ toch in ieders belang is!

 

Stel je voor dat we het in de economie wat anders gaan doen: als consument koop ik geen auto meer maar betaal ik voor het gebruik van een auto, voor bijvoorbeeld 15.000 kilometer per jaar. Ik koop geen wasmachine meer, maar betaal voor alle wassen die mijn gezin en ik in de loop van een jaar draaien om onze kleding schoon te houden. Ik koop geen bankstel meer, maar betaal voor de mogelijkheid om een jaar een bepaald bankstel te mogen gebruiken.

 

Anders gezegd: ik koop geen producten meer, maar betaal alleen voor het gebruik van de producten die ik wil gebruiken. Met de producent van die producten maak ik afspraken over kwaliteit en uitvoering van die producten, over de duur van onze overeenkomst, over het onderhoud en over de prijs die ik voor dit alles betaal.

 

En de producten, die blijven eigendom van de producent. Die heeft ze namelijk gemaakt en is en blijft verantwoordelijk voor die producten. Hij moet ervoor zorgen dat die producten zo lang mogelijk gebruikt kunnen worden - al is het maar omdat we namelijk ook afspreken dat afval niet meer bestaat: niets van het product mag op de afvalhoop belanden, alles moet worden hergebruikt, en dat is de verantwoordelijkheid van de producent. (Want waarom vinden we het eigenlijk gewoon dat producenten wereldwijd van alles in elkaar zetten en dat in een eindeloze stroom over de wereld uitstorten?)

 

Een aantrekkelijke gedachte, deze ‘circulaire economie’. Producenten zullen er opeens voor gaan zorgen dat hun producten heel lang mee gaan en weinig onderhoud nodig hebben. Ze zullen er ook als een haas bij zijn om alleen grondstoffen te gebruiken die goed hergebruikt kunnen worden. Hun winst zal dan liggen in een écht duurzame, op échte consumentenbehoefte gebaseerde productie en dienstverlening. En natuurlijk, net zoals dat nu het geval is, zal de consument dit alles moeten betalen. Fijn, want ik zou liever voor déze vorm van economie willen betalen dan voor de huidige gang van zaken.

 

Liggen in deze richting misschien de praktische handgrepen waar Jesse Klaver naar zoekt?

 

Wat is de circulaire economie nou precies?

 

De afgelopen jaren is het begrip circulaire economie steeds populairder geworden. Vooral de rapporten van de Ellen MacArthur Foundation (EMF, 2012, 2013, 2015), waarin McKinsey doorrekeningen heeft gemaakt van de potentie van circulaire economie in economisch opzicht, hebben de aandacht van veel beleidsmakers getrokken.

 

De circulaire economie is een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van grondstoffen, producten en menselijke talenten te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die na verbruik worden vernietigd en talenten die onnodig overbodig worden verklaard.

 

De circulaire economie is eigenlijk een misleidende term. Het ‘circulaire’ gaat niet over het macro-economische proces (dat is immers al een kringloop), maar over het circulair maken van de grondstoffen- en goederenkringlopen. Daarmee is de circulaire economie vooral een manier om een ander doel te realiseren, bijvoorbeeld duurzame vooruitgang of groene groei, terwijl in het ‘lineaire model’ waarop de huidige wereldeconomie is gebaseerd, de laatste levensfase van een product niet ‘hergebruik’ maar ‘vernietiging’ is.

 

Check onze database voor organisaties die streven naar een duurzame economie en duurzame productiemethoden, zoals bijvoorbeeld Circle Economy.

 

Elske van der Horst en John Hogervorst

september 2015 en oktober 2014

 

Bronnen: Stichting Circulaire EconomieTrouwRabobankNRC

 

 

 


Elske  |  2015 09 30  |  Permalink  |  Delen

Reageer

naam *
e-mailadres
reactie *
spam bescherming *
* = verplicht

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

 

Heb je een suggestie, tip, opmerking of vraag? Mail ons!

 

 

Vernieuwende ideeën over de inrichting van de samenleving zijn meer dan nodig. Klik hier voor een groeiende collectie artikelen.

 

 

Like Summer Foundation

op Facebook

 

 

 

Volg Summer Foundation

op Twitter

 

 

 

Volg Summer Foundation

op

 

 

Volg Summer Foundation

op LinkedIn

 

 

Summer Foundation streeft naar een vrije, gelijke en solidaire samenleving. Meer hierover...